Kapuściński non-fiction

Pierwsza biografia zmarłego trzy lata temu reportera powstawała na zamówienie krakowskiego Znaku. Jednak oficyna odrzuciła już ukończone dzieło. Nikt ze Znaku nie chce komentować tego faktu. Nieoficjalnie Rz dowiedziała się, że zdaniem wydawnictwa książka godzi w osobę autora Szachinszacha. Domosławski nie zgodził się na dokonanie korekt i usunięcie istotnych fragmentów tekstu.

Nadużyte zaufanie
Opinii redaktorów Znaku nie podziela Świat Książki, który opowieść o życiu i twórczości Kapuścińskiego wydał w marcu, w rocznicę jego urodzin. Zdaniem biografa, Kapuścińskiemu zdarzało się upiększać fakty

- Inicjatywa napisania tej książki wyszła ode mnie - powiedziała Rz Alicja Kapuścińska, wdowa po pisarzu. - Zaproponowałam Arturowi, o którym byłam wówczas dobrego zdania, aby stworzył opowieść o recepcji twórczości Ryszarda na świecie. O tym, jak widzą go w Afryce, Ameryce Południowej czy we Włoszech. Autorowi udostępniłam nie tylko archiwum, ale także bezcenne kontakty, m.in. do hiszpańskiej rodziny królewskiej. Ryszard był bowiem laureatem prestiżowej Nagrody Księcia Asturii. Artur przystał na moją propozycję, skorzystał z pomocy, ale nie wyjaśnił, że pisze zupełnie inną książkę - biografię. Od roku unikał kontaktów ze mną, a teraz słyszę, że w książce, której nie miałam okazji przeczytać, mówi o sprawach osobistych. Czuję, że nadużył mojego zaufania.

W rozmowie z Rz Artur Domosławski powiedział, że poinformował Alicję Kapuścińską o charakterze swojej książki.

- Podkreśliłem, że kwestia recepcji dzieła Kapuścińskiego interesuje mnie tylko w kontekście jego biografii - wspomina Domosławski, dziennikarz Gazety Wyborczej i specjalista od spraw Ameryki Łacińskiej.

Z zapowiedzi Świata Książki rozesłanych do mediów można się dowiedzieć, że biografia przyniesie zaskakujące odkrycia. Dokumentację autor zbierał m.in. w Etiopii, Boliwii i USA.

Pan Ryszard z bliska
- Artur próbował pokazać żywego człowieka, którym interesował się przez znaczną część życia - mówi Andrzej Stasiuk, którego rekomendacja pojawi się na okładce. - Podążał jego śladem, przyjaźnił się z nim. A teraz stara się dotrzeć do prawdy i nie przejmuje się tym, że niektórzy chcieliby mieć kolejnego polskiego świętego. Owszem, Domosławski pisze również o sprawach osobistych, słabości do kobiet czy pełnych miłości, ale trudnych relacjach z córką. Robi to jednak w sposób delikatny i taktowny. Uważam, że ta książka wiele Artura kosztowała.

- Nie rozumiem, jak mógł powstać rozdział o relacjach Ryśka z naszą córką, skoro autor nie zdecydował się na przeprowadzenie z nią rozmowy - mówi Alicja Kapuścińska.

Artur Domosławski odmówił komentarza w tej kwestii.
- Na wszelkie pytania chętnie odpowiem po publikacji biografii - powiedział Rz reporter. - Rozumiem, że książka już teraz budzi zainteresowanie. Zależy mi jednak nie na sensacji, a na poważnej rozmowie o postaci i dziele Kapuścińskiego.

Domosławski odszukał wczesne wiersze Kapuścińskiego inspirowane Majakowskim. Osobny rozdział poświęcił materiałom z IPN. Dotarł do bohaterów Kapuścińskiego, by przekonać się, co myślą o jego tekstach. Stawia tezę, że autorowi Hebanu zdarzało się zmieniać, upiększać, uwznioślać fakty.

- Wiele trudnych spraw autor interpretuje na korzyść bohatera - wyjaśnia Paweł Szwed ze Świata Książki. - Ta biografia nie tylko nie umniejsza reportera, ale - tak było w moim przypadku - zachęca do ponownej lektury jego dzieł.

- Po przeczytaniu tej książki Kapuściński jest dla mnie jeszcze ważniejszą i ciekawszą postacią - przyznaje Stasiuk. - Domosławski opisuje człowieka uwikłanego w historię i komunizm. Korespondenta wojennego, który - co sugeruje jeden z rozmówców - podczas wojny w Ameryce Południowej mógł wyjść ze swojej roli i chwycić za broń. To wreszcie portret znakomitego autora, który zrewolucjonizował reportaż, a do końca życia miał kompleks, że nie jest pisarzem z prawdziwego zdarzenia i ciężko znosił krytykę. Krótko mówiąc: Artur przybliżył mi Kapuścińskiego, uczłowieczył go.

Autor należy do uczniów Kapuścińskiego. Ciekawe, jak jego książkę oceniłby sam mistrz.`
Bartosz Marzec 08-01-2010
źródło: Rzeczpospolita, www.rp.pl

`Są uprawnione wydawnictwa, które wydają przewodniki po domach publicznych, z kwalifikacjami i ilością gwiazdek, ale nie sądzę, żebym chciał wydać w takim miejscu swoją książkę historyczną, albo żeby to wydawnictwo równocześnie wydawało żywoty świętych` - tak prof. Władysław Bartoszewski skomentował decyzję Świata Książki o publikacji książki Artura Domosławskiego...
(źródło: Biblioteka Analiz, 26.02.2010)